Gəncə "Yaşıl şəhər" Fəaliyyət Planını uğurla hazırlayıb, digər şəhərlər də bu nümunədən yararlana bilər

Azərbaycanın ikinci ən böyük şəhəri olan Gəncə Yaşıl Şəhər Fəaliyyət Planını uğurla hazırlayıb və AYİB-in Yaşıl Şəhərlər proqramı çərçivəsində aktiv icra mərhələsinə qədəm qoyub. AYİB digər Azərbaycan şəhərlərinin də eyni şeyi edəcəyini gözləyir.

Bu barədə AYİB-in Avrasiya (Türkiyə, Qafqaz, Orta Asiya və Monqolustan) üzrə direktoru və Enerji rəhbəri Şule Kılıç Trend-ə eksklüziv müsahibəsində bildirib.

"Gəncənin uğur hekayəsi bizə Azərbaycanın digər şəhərlərinin də eyni şeyi edəcəyinə inam verir. Yaşıl Şəhərlər proqramımıza qoşulmaqda digər şəhərləri dəstəkləməyə hazırıq və məmnunuq", - deyə o bildirib.

Kılıç vurğulayıb ki, AYİB-in Azərbaycandakı fəaliyyəti şəhər layihələrindən daha genişdir və bərpa olunan enerji, o cümlədən davamlı infrastrukturu əhatə edir.

"Təkcə Azərbaycanda 1,2 gigavattdan çox irimiqyaslı külək və günəş enerjisi layihələrini maliyyələşdirmişik və ölkədə bütün bu cür layihələri dəstəkləyən yeganə çoxtərəfli inkişaf bankı olaraq qalırıq", - deyə o qeyd edib.

O əlavə edib ki, bank həmçinin ölkənin enerji sektoruna, o cümlədən Bakıda keçirilən COP29-da başlayan bərpa olunan enerji hərracları, tənzimləyici islahatlar, şəbəkə inteqrasiyası, aşağı karbonlu yolların inkişafı və yaşıl hidrogen strategiyasına əhəmiyyətli texniki dəstək göstərib.

"Əsas üstünlüklərimizdən biri də AYİB-in həm Mərkəzi Asiya ölkələrində, həm də Yaxın Şərqdə bərpa olunan enerji və digər enerji infrastrukturunun inkişafını fəal şəkildə dəstəkləməsidir."

Kılıç qeyd edib ki, sərhədlərarası işləmək, yerlərdə dəstək göstərmək, beynəlxalq tərəfdaşlarımızla özəl kapitalın səfərbər edilməsinə kömək etmək və daha da inteqrasiya üçün davamlı infrastrukturu maliyyələşdirmək üçün yaxşı mövqedədirlər.

Bakı və İstanbul kimi qədim şəhər şəbəkələrinə bərpa olunan enerjinin inteqrasiyasını müzakirə edərkən o, bunun üçün şəbəkənin modernləşdirilməsini, ötürmə və paylama infrastrukturuna investisiya qoyuluşunu, ağıllı şəbəkə texnologiyalarının və enerji saxlama sistemlərinin tətbiqini, eləcə də təkmilləşdirilmiş qarşılıqlı əlaqələri və şəbəkə idarəetməsinin lazım olduğunu vurğulayıb.

"AYİB bu genişmiqyaslı keçidlə əlaqəli risklərin azaldılmasında mühüm rol oynayır. O, uzunmüddətli maliyyələşdirmə təmin etməklə yanaşı, bu cür layihələri tənzimləyici islahatlar və investisiya mühitinin gücləndirilməsinə və investisiya cəlbediciliyinin artırılmasına yönəlmiş texniki yardım vasitəsilə dəstəkləyir", - deyə o qeyd edib.

Kılıç əlavə edib ki, bank özəl sektorun iştirakını cəlb etmək və investorların daha təmiz və daha dayanıqlı enerji sistemlərinə inamını artırmaq üçün hökumətlər, enerji şirkətləri, sponsorlar və kommersiya kreditorları ilə sıx əməkdaşlıq edir.

O, AYİB-in Qarabağa qayıdan məcburi köçkünləri dəstəkləmək üçün Avropa İttifaqı ilə birgə yeni bir proqram hazırladığını açıqlayıb.

"Bank hazırda Avropa İttifaqı ilə birlikdə Qarabağa qayıdan məcburi köçkünlər üçün davamlı iqtisadi imkanlar yaratmaqla onları dəstəkləmək üçün bir proqram üzərində işləyir.

 

"Bura özəl sektorun dəstəyi və bacarıqların inkişaf etdirilməsi daxil olacaq", - deyə Kılıç bildirib.

"Proqram hazırlıq mərhələsindədir. Bakı ofisi tezliklə bu barədə daha çox məlumat verə biləcək", - deyə o əlavə edib.

Kılıç həmçinin bankın Orta Asiyadakı işindən danışarkən qeyd edib ki, AYİB regionda bərpa olunan enerji sahəsində ən böyük investordur və 6,5 gigavattdan çox quraşdırılmış bərpa olunan enerji tutumunu maliyyələşdirib və enerji sektoru üçün 4,2 milyard avro səfərbər edib.

"Bank enerji keçidini dəstəkləmək üçün hərtərəfli yanaşma tətbiq edir, təkcə bərpa olunan enerjiyə deyil, həm də enerji sisteminə inteqrasiya üçün zəruri olan dəstəkləyici infrastrukturun yaradılmasına investisiya qoyur və buna görə də şəbəkələrin və regional infrastrukturun modernləşdirilməsi layihələrini maliyyələşdirməyə üstünlük verir", - deyə o qeyd edib.

O bildirib ki, Qazaxıstanın milli şəbəkə operatoru KEGOC 1990-cı illərdən bəri AYİB-in tərəfdaşıdır və bank yeddi layihəni, o cümlədən təcrid olunmuş qərb enerji zonasını 600 kilometrdən çox yüksək gərginlikli ötürücü xətləri vasitəsilə milli şəbəkəyə birləşdirən Qərb Zonası İnteqrasiyası Layihəsini dəstəkləyib.

"2026-cı ilin aprel ayında Astanada Regional Ətraf Mühit Sammitində AYİB Qazaxıstan hökuməti ilə anlaşma memorandumu imzalayaraq QaJET İnvestisiya Platformasının yaradıldığını elan etdi. Platformanın 2035-ci ilə qədər 10 giqavattlıq bərpa olunan enerji tutumunu yerləşdirmək üçün 20 milyard avroya qədər investisiya səfərbər etməsi gözlənilir", - deyə Kılıç bildirib.

Onun sözlərinə görə, AYİB artıq QaJET-in ilk layihəsini - TotalEnergies və yerli tərəfdaşlar tərəfindən hazırlanmış bir giqavattlıq külək enerji layihəsini, o cümlədən 300 meqavattlıq batareyanı maliyyələşdirib.

"Biz QaJET çərçivəsində dərhal işə başladıq və onun ilk layihəsini - 'TotalEnergies' və yerli tərəfdaşlar tərəfindən hazırlanan, 600 meqavat-saatlıq 300 meqavatlıq akkumulyatora malik 1 giqavatlıq 'Mirny Wind' layihəsini maliyyələşdirdik ki, bunun üçün də bank təxminən 550 milyon ABŞ dolları məbləğində vəsait səfərbər etdi", - deyə Ş.Kılıç qeyd edib.

"Akkumulyator komponentinin daxil edilməsi layihənin Qazaxıstanın enerji sisteminə dayanıqlı inteqrasiyasını təmin etmək üçün kritik bir elementdir", - deyə o əlavə edib.

Özbəkistandan danışan Ş.Kılıç qeyd edib ki, AYİB ölkədə bərpaolunan energetikanın genişləndirilməsini ötürmə infrastrukturuna investisiyalar və Özbəkistanın Milli Elektrik Şəbəkəsi (NEGU) ilə əməkdaşlıq vasitəsilə dəstəkləyir.

"Biz ucqar rayonlardakı yeni külək və günəş enerji şəbəkəsini mərkəzi şəbəkəyə birləşdirən bir neçə yüz kilometr uzunluğunda yüksək gərginlikli ötürmə xətlərini, həmçinin irihəcmli yardımçı stansiyaları maliyyələşdirmişik. Fəaliyyəti daha da genişləndirmək üçün yeni şəbəkə layihələrinin güclü portfelini formalaşdırırıq", - deyə o bildirib.

Ş.Kılıç həmçinin vurğulayıb ki, bank "NEGU"nun korporativ idarəetməsini gücləndirmək, layihələrin icrasını təkmilləşdirmək və getdikcə daha mürəkkəb xarakter alan enerji sistemlərinin idarəetmə qabiliyyətini artırmaq üçün texniki yardım göstərir.