2030-cu ilə qədər Yer kürəsində rekord dərəcədə isti olacaq

BMT-nin Ümumdünya Meteorologiya Təşkilatı (ÜMT) iqlim böhranının sürətlə dərinləşdiyi barədə xəbərdarlıq edib. Təşkilatın yeni hesabatına əsasən, 2030-cu ilə qədər Yer kürəsində rekord dərəcədə isti illərin qeydə alınacağı gözlənilir.

Day.Az bu barədə Trend-ə istinadən xəbər verir.

Mütəxəssislər bildirirlər ki, ilin sonlarında baş verməsi gözlənilən "El Nino" hava hadisəsi qlobal temperaturun daha da artmasına səbəb ola bilər. Hesabata görə, yeni temperatur rekordunun artıq 2027-ci ilə qədər qeydə alınması ehtimalı yüksəkdir.

Qeyd olunur ki, qazıntı yanacaqlarından yaranan karbon emissiyalarının artması atmosferdə istiliyin saxlanmasını gücləndirir və bu da dünyanın müxtəlif bölgələrində ekstremal hava hadisələrinin çoxalmasına gətirib çıxarır. Son günlər Böyük Britaniya və Avropada müşahidə olunan rekord istilər də bunun nümunəsi hesab edilir.

Araşdırmalara əsasən, qlobal istiləşmə hər dəqiqə insan həyatına təsir göstərir və emissiyalar sürətlə azaldılmasa, iqlim böhranının qurbanlarının sayı daha da artacaq.

Böyük Britaniya Meteorologiya İdarəsinin ÜMT üçün hazırladığı hesabatda qeyd olunur ki, 2026-2030-cu illər arasında ən azı bir ilin 2024-cü ili geridə qoyaraq tarixdə ən isti il olması ehtimalı 86 faizdir. Eyni dövrdə orta qlobal temperaturun sənaye dövründən əvvəlki göstəricidən 1,5 dərəcə selsidən çox yüksək olacağı ehtimalı isə 75 faiz qiymətləndirilir.

Paris İqlim Sazişində qlobal temperatur artımının 1,5 dərəcə ilə məhdudlaşdırılması hədəflənsə də, hazırkı şəraitdə buna nail olunmasının çətin olduğu bildirilir. Bununla belə, təcili tədbirlər görülərsə, temperatur artımını 2 dərəcə həddində saxlamağın mümkün ola biləcəyi vurğulanır.

ÜMT-nin hesabatında 2026-2030-cu illər ərzində hər hansı bir ildə temperaturun sənaye dövründən əvvəlki göstəricini 2 dərəcə üstələməsi ehtimalının 1 faizdən az olduğu qeyd edilir.

ABŞ Milli Okean və Atmosfer Administrasiyasının proqnozuna əsasən, "El Nino" hadisəsinin 2026-cı ilin dekabrından 2027-ci ilin fevralına qədər 96 faiz ehtimalla baş verəcəyi gözlənilir. "Super El Niño" ssenarisinin başvermə ehtimalı isə 35 faiz qiymətləndirilir.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, "El Nino" Sakit okeanda küləklərin dəyişməsi nəticəsində yaranır və okeanda toplanan istiliyin atmosferə ötürülməsinə səbəb olur.

Hesabatda həmçinin Arktikanın qlobal orta göstəricidən üç dəfədən çox sürətlə isinəcəyi bildirilib. Növbəti beş qış mövsümündə bölgədə temperaturun orta göstəricidən 2,8 dərəcə yüksək olacağı proqnozlaşdırılır.

Yağıntılarla bağlı proqnozlara görə isə Şimali Avropa, Alyaska və Sibirdə növbəti beş ildə may-sentyabr aylarında normadan artıq yağıntı müşahidə olunacaq. Amazon bölgəsində isə daha quraq hava şəraitinin hökm sürəcəyi ehtimal edilir.