Borca pul verib geri ala bilməyənlər bunu etməlidir
Siz başqa şəxsə həm şifahi, həm də yazılı müqavilə bağlamaqla borca pul verə bilərsiniz. Əgər borc verdiyiniz şəxsin sizi aldatdığını və ya borcu geri qaytarmayacağını düşünürsünüzsə, ərazi üzrə polis idarəsinə müraciət edə bilərsiniz. Habelə, pulunuz qaytarılmadıqda "pul tələbi"nə dair iddia ərizəsi ilə məhkəməyə müraciət edə bilərsiniz.
Əgər borc məbləğini yazılı müqavilə bağlamadan vermisinizsə, borcun verilməsini yazışmalar, şahid ifadələri, aranızda borcla bağlı yazılı hər hansısa bir sənədlə sübut edə bilərsiniz. Məhkəmə üçün dövlət rüsumu borcun məbləğindən asılı olaraq dəyişir. Əgər pulun məbləği 1000 manatadək olarsa, dövlət rüsumu 30 manat olacaq.
Hüquqi baxımdan borc münasibətlərinin rəsmiləşdirilməsi gələcəkdə yarana biləcək risklərin qarşısını almaq üçün ən effektiv üsuldur. Azərbaycan Respublikasının Mülki Məcəlləsinə əsasən, fiziki şəxslər arasında borc müqaviləsinin məbləği 300 manatdan yuxarı olduqda, müqavilə mütləq yazılı formada bağlanmalıdır. Həmçinin, tərəflərdən biri hüquqi şəxs olduqda da məbləğdən asılı olmayaraq yazılı forma tələb olunur.
Müqavilənin notarial qaydada təsdiq edilməsi məcburi olmasa da, bu, mübahisə yarandıqda məhkəmə çəkişməsinə ehtiyac qalmadan, birbaşa notariusun icra qeydi vasitəsilə borcun məcburi tutulmasını təmin edən ən sürətli hüquqi mexanizmdir.
Məhkəmə instansiyalarında hüquqlarınızı müdafiə edərkən iddia müddəti amilinə xüsusi diqqət yetirməlisiniz. Mülki qanunvericiliyə görə, borc müqavilələri üzrə ümumi iddia müddəti 3 ildir və bu müddət borcun qaytarılmalı olduğu (müqavilədə göstərilən və ya tələb edilən) gündən hesablanır.
Borcun məbləğindən asılı olaraq məhkəmə rüsumları fərqlənir: iddia qiyməti 1000 manatdan 5000 manatadək olduqda rüsum 50 manat, 5000 manatdan yuxarı olduqda isə iddia qiymətinin 1 faizi (lakin 10 000 manatdan çox olmamaqla) həcmində müəyyən edilir. Əgər məhkəmə iddianızı təmin edərsə, ödədiyiniz bütün dövlət rüsumları və vəkil xərcləri qanunvericiliyin tələbinə uyğun olaraq cavabdeh tərəfdən (borcludan) tutularaq sizə qaytarılır.
Nəsimi Ələsgərli
Заметили ошибку в тексте? Выберите текст и сообщите нам, нажав Ctrl + Enter на клавиатуре